Bs CKI Tăng Quang Thái.
Việc tầm soát ung thư trước khi sử dụng tế bào gốc là cực kỳ cần thiết và được coi là một bước bắt buộc để đảm bảo an toàn cho bệnh nhân. Dưới đây là các lý do chi tiết dựa trên các nguồn tài liệu:
1. Nguy cơ thúc đẩy khối u hiện có phát triển
Tế bào gốc, đặc biệt là tế bào gốc trung mô (MSCs), có khả năng di chuyển và cư trú tại các vị trí tổn thương hoặc khối u. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng MSCs có thể tiết ra các yếu tố tăng trưởng và cytokine vô tình thúc đẩy sự phát triển, di căn và khả năng sống sót của các tế bào ung thư có sẵn trong cơ thể (Zakaria and Yahaya, 2020). Ví dụ, MSCs từ mô mỡ đã được ghi nhận là có khả năng hỗ trợ sự phát triển của tế bào ung thư phổi và ung thư vú bộ ba âm tính. Do đó, nếu bệnh nhân có một khối u chưa được phát hiện, liệu pháp tế bào gốc có thể làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh (Zakaria and Yahaya, 2020).
2. Nguy cơ hình thành u quái (Teratoma)
Các loại tế bào gốc có tính đa năng cao như tế bào gốc phôi (ESCs) và tế bào gốc đa năng cảm ứng (iPSCs) mang theo nguy cơ hình thành u quái hoặc ung thư biểu mô nếu không được kiểm soát chặt chẽ quá trình biệt hóa trước khi cấy ghép (Essawy et al., 2020; Martin-Inaraja and Eguizabal, 2022). Ngay cả đối với tế bào gốc trưởng thành, các tế bào chưa biệt hóa hoặc sự hiện diện của các tế bào có bất thường về di truyền trong mẫu cấy cũng có thể dẫn đến việc hình thành các khối u sau khi tiêm vào cơ thể (Virant-Klun, 2022).
3. Ung thư là một chống chỉ định quan trọng
Trong nhiều phác đồ điều trị bằng y học tái tạo, ung thư (đang tiến triển hoặc di căn) được liệt kê là một chống chỉ định chính (Mazzola and Spinner, 2020). Các liệu pháp như huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) hay tiêm tế bào gốc thường tránh sử dụng cho những bệnh nhân có tiền sử hoặc đang mắc các bệnh ung thư liên quan đến tủy xương (như lymphoma) hoặc các khối u ác tính khác vì nguy cơ các yếu tố tăng trưởng sẽ kích thích tế bào ung thư phát triển mạnh hơn (Mazzola and Spinner, 2020).
4. Yêu cầu về kiểm soát chất lượng và an toàn
Để đảm bảo an toàn tuyệt đối, các quy trình y tế đòi hỏi phải thực hiện các xét nghiệm an toàn nghiêm ngặt trước khi sử dụng tế bào gốc, bao gồm:
- Tầm soát tình trạng sức khỏe tổng quát của bệnh nhân để loại trừ các bệnh lý ác tính tiềm ẩn (Perše and Večerić-Haler, 2022).
- Kiểm tra tính ổn định di truyền (Karyotype) của các tế bào gốc sau quá trình nuôi cấy để đảm bảo chúng không bị đột biến thành tế bào ung thư (Essawy et al., 2020).
- Đảm bảo vị trí thu nhận tế bào gốc (như niêm mạc miệng hoặc mô mỡ) không chứa các tế bào bất thường về mặt phân tử (Farah et al., 2021).
Tóm lại, Việc tầm soát ung thư không chỉ giúp bảo vệ bệnh nhân khỏi những biến chứng nguy hiểm mà còn là yêu cầu bắt buộc để đáp ứng các tiêu chuẩn đạo đức và pháp lý trong y học tái tạo (Essawy et al., 2020; Perše and Večerić-Haler, 2022). Bệnh nhân cần được tư vấn kỹ lưỡng về cả lợi ích và rủi ro tiềm ẩn này trước khi thực hiện liệu pháp (Mazzola and Spinner, 2020).
